หน้าที่สำคัญของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญมีอะไรบ้าง

คำว่า ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ เป็นอีกคำหนึ่งที่ได้ยินหนาหูขึ้นมากจากแวดวงการเมือง บางคนอาจจะเคยได้ยินแต่ไม่รู้จักว่า ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญคืออะไร มีหน้าที่อะไรบ้าง แตกต่างจากตุลาการทั่วไปอย่างไร เพื่อให้เข้าใจตรงกันจะได้ติดตามข่าวสารบ้านเมืองได้ถูกต้อง เราจะมาขยายความกันว่า หน้าที่สำคัญของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญมีอะไรบ้าง

การคัดกรองกฎหมาย

หน้าที่หลักสำคัญประการหนึ่ง ของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ก็คือ การคัดกรอง ตรวจสอบ ข้อกฎหมายที่เกิดขึ้นจากฝ่ายนิติบัญญัติว่าเป็นอย่างไร เหมาะสมถูกต้องตามหลักกฎหมายหรือไม่ นอกจากนั้นยังจะต้องตรวจสอบด้วยว่ากฎหมายดังกล่าวขัดแย้งกับกฎหมายฉบับอื่นอย่างไร บางครั้งกฎหมายมีเยอะมากการออกกฎหมายใหม่มาอาจจะไปขัดแย้งกับกฎหมายมาตราอื่นได้ หากตุลาการศาลรัฐธรรมนูญได้พิจารณาเห็นชอบแล้วว่ากฎหมายดังกล่าวเหมาะสม ก็จะเข้าสู่กระบวนการขึ้น ทูลเกล้าต่อไป

ตรวจสอบเงินก้อนใหญ่งบประมาณรายจ่ายประจำปี

งบประมาณรายจ่ายประจำปี ถือว่าเป็นเงินก้อนใหญ่ที่หลายคนต้องเข้ามาช่วยกันตรวจสอบการทำงาน การผันงบ ซึ่งหน่วยงานหนึ่งที่ช่วยตรวจสอบงบประมาณรายจ่ายดังกล่าวก็คือ ตุลาการรัฐธรรมนูญ นี่แหละอำนาจกำหนดไว้ว่า ตุลาการจะต้องตรวจสอบว่าเหล่าบรรดา สส., สว. และ คณะกรรมาธิการได้มีส่วนใดส่วนเสียกับงบประมาณเหล่านั้นหรือไม่ หากมีต้องลงมือคัดค้าน
กรรมการห้ามทัพ

หน้าที่ต่อไปของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ เปรียบไปก็เหมือนกรรมการห้ามทัพ เพราะว่าหน้าที่นี้กำหนดอำนาจไว้ว่า หากมีความขัดแย้งด้านการทำงาน หน้าที่ ข้อบังคับของรัฐสภา คณะรัฐมนตรี หรือ องค์กรอื่นตามรัฐธรรมนูญ ตั้งแต่สองฝ่ายขึ้นไป ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญจะเป็นตัวชี้ขาดว่า อำนาจการตัดสินใจเรื่องดังกล่าวควรจะเป็นของใคร

การตัดสินพรรคการเมือง

ประเด็นนี้ต้องบอกว่าสำคัญอย่างมาก เนื่องจากตุลาการศาลรัฐธรรมนูญได้ใช้อำนาจตรงนี้มาหลายครั้งแล้ว นั่นก็คือ การวินิจฉัยพรรคการเมือง และ ตัวบุคคลทางการเมือง ว่าสิ่งที่ประพฤติทำออกมานั้นผิดกฎหมายรัฐธรรมนูญหรือไม่ ยกตัวอย่างเช่น การยุบพรรคจากความผิดทางการเมือง เป็นต้น

กลั่นกรองคุณสมบัติ

หน้าที่ต่อไปอันนี้ก็สำคัญอย่างมาก นั่นคือ การวินิจฉัย กลั่นกรองคุณสมบัติของสมาชิกรัฐสภา รัฐมนตรี และ กรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ว่าใครมีคุณสมบัติเหมาะสมบ้าง จะเป็นรัฐมนตรีได้หรือไม่เรื่องนี้ก็สำคัญแม้ว่าจะได้รับแรงสนับสนุนแต่หากตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเห็นว่าคุณสมบัติไม่ครบก็ตกเก้าอี้ได้เหมือนกัน

การวินิจฉัยสนธิสัญญาเพื่อประโยชน์ในการบริหารประเทศ

เรื่องอาจจะเป็นเหมือนเรื่องไกลตัวสำหรับคนหาเช้ากินค่ำ แต่เอาจริงสำคัญมากนะ บางครั้งรัฐบาลอาจจะต้องไปเซ็นสนธิสัญญาบางอย่างเพื่อประโยชน์ในการบริหารประเทศ แต่สนธิสัญญาบางอย่างรัฐบาลจะดำเนินการพลการเองไม่ได้ต้องผ่านการวินิจฉัยจากตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเสียก่อนว่า จะต้องผ่านรัฐสภาหรือไม่เพื่อให้การเซ็นสัญญาดังกล่าวเกิดประโยชน์ต่อประเทศอย่างสูงสุดนั่นเอง นับว่าเป็นอีกหนึ่งองค์กรที่มีความสำคัญมากในระบอบประชาธิปไตยบ้านเรา